### Universal Declaration of Human Rights - Mazahua Central

This HTML version prepared by the UDHR in XML project, http://efele.net/udhr.

### JÑA 'A YO PJOSꞸ TEXE YE TE̱'E̱ NUYO KA̸NRA̸ A XESE NE XOÑIJOMU

#### PJꞸRꞸ

Panrꞹji k'ꞹ mara mimiji na joo texe yo nte̱'e̱ in dya ra chu̱nji, numa so'o k'ꞹ ra mamꞹji k'ꞹ ri chjekjoji texezgoji.

Panrꞹji k'ꞹ ma dya ri pjechiji texto yo jña'a nuyo nrra pjosꞹ ye nte̱'e̱, nudyama so'o k'ꞹ ra potr'ꞹji yo in Kjuarma; ngek'ua nesta nura mbaraji k'ꞹ ye nte̱'e̱, ma sⱥjⱥ kja ne xoñi jomꞹ, na kjuana k'ꞹ rambesi nura zi'i, ra so'o mamꞹ nu in jña'a ñeje ra eme nu K'inchi angeze.

Panrꞹji k'ꞹ nuyo jña'a yo pjosꞹ ye nte̱'e̱ ximi nesta ra k'uatr'ꞹ kja xiskuama, ngek'ua dya ra chu̱'u̱nji.

Panrꞹji k'ꞹ nesta ra mimi na jo'o texto ye tr'ajñiñi.

Panrꞹji k'ꞹ yo jñiñi ye jmurꞹ kja nu tr'angumꞹ a xoñijomꞹ, o dyꞹsꞹji ye jña'a kja naja xiskuama, jango mamꞹ yo nrra pjosꞹ yo nte̱'e̱ ñeje mamꞹ k'ꞹ yo b'ezo ñe ye nrrixo chjetroji, kjana xits'iji k'ꞹ ra mbox k'ꞹji nura jok'ꞹji jango ri mimiji nu padya.

Panrꞹji k'ꞹ nuyo nrrajñiñi yo o jmurꞹji kja nu tr'angumꞹ kja xoñijomꞹ, ngek'ua ra mbosꞹji texto yo b'ezhi ñeje yo pjosꞹ ye nte̱'e̱.

Panrꞹji k'ꞹ nu k'inchijiyo nu pjosꞹ yo b'ezo nrra na kjuana ngek'ua ra dyatrajiyo.

Nu jmunte̱ nu tr'angumꞹ mamꞹ

Nu Jña'a yo Pjosꞹ Texe ye Te̱'e̱ nuyo Kⱥnrⱥ a xese ne Xoñijomꞹ ngeje k'uatr'ꞹ k'ꞹ yo jñiñi ra mimiji na jo'o, ngek'ua ye nte̱'e̱ ñeje yo ngumꞹ nesta k'ꞹ ra mbara yo, ga kjaba ra so'o ra jichi texto yo d'ieb'e panrꞹji, k'ꞹ nuzgoji ri chjekjoji ra jandaji na jo'o yo in kjuarmaji yo na mimi yo nañ'io e jñiñi.

#### PEZHE D'AJA (1)

Texe yo nte̱'e̱ chjetrjoji, angezeji ximi xo'oji ñeje k'inchiji, nesta ra ngara na jo'o k'o dyaja e nte̱'e̱.

#### PEZHE YEJE (2)

Texe yo nte̱'e̱ chjejutrjoji nza kja ga mamꞹ kja na Xiskuamana, zo yo dyaja b'ezo ri nañ'io yo in nze'e, zo ri nrixo, zo ri nañ'io nu in jña'a, o ye eme nu mizhokjimi, o yo dya yo pesi.

Ximi, dya so'o nu ra juantrjoji ye nte̱'e̱ nuyo kja dadyo e ts'ibepji, o na mimi nu juemetrjo e jñiñi zo ri na nojo o ri ts'ik'etrjo.

#### PEZHE JÑI'I (3)

Texe yo b'ezo o nrrixo so'o ra ngara ñeje ra nok'ꞹ ximi ra mbosꞹji.

#### PEZHE NZIYO (4)

Dyakjo soo ra yab'ꞹji o ra zad'ꞹji, nzakja ga xits'iji nu xiskuamana.

#### PEZHE TS'ITS'CHA (5)

Dyakjo soo ra dye'eji, nudya yo dya nan jo'o.

#### PEZHE ÑANTO (6)

Texe yo nte̱'e̱, jango nzhodꞹ, dya so'o ra ngontr'ꞹji kja pjorꞹ.

#### PENZHE YENCHO (7)

Chjetroji texe kja xiskuama yo pjoxkꞹji, texezgoji ra soo ra mboxk'ꞹji nzakja ga xits'iji na kjuamana.

#### PEZHE JÑINCHO (8)

Texe b'ezo o nrrixo pesi yo mboste kja xiskuama, nujua jango ra ts'apꞹji yo orꞹ, nzakja nu kjuama yo ri pesigoji ye Me'bonrro.

#### PEZHE NZHINCHO (9)

Dya kjo soo ra zꞹrꞹji o ra ngontr'ꞹji kja pjorꞹ.

#### PEZHE D'YECH'A (10)

Texe b'ezo o nrrixo soo ra mbosꞹji, k'ꞹ ga chjetroji jango ga dyⱥtr'ⱥpꞹji nu jojña'a, nzakja na mamꞹ nu xiskuama, nu ximi nesta ra xorꞹ ye b'ota.

#### PEZHE D'YECH'A D'AJA (11)

1. Texe b'ezo o nrrixo so'o k'ꞹ ra mbosꞹji ma jyasꞹji k'ꞹ pjekjo o ts'a, ximi nesta ra jñanrra yo dyante̱'e̱ jango ga pjendioji.

2. Dyz kjo soo ra jyⱥsⱥji nuyo dya o ts'a, ga kjaba mamꞹ yo jñagoji ñeje nuna xiskuamana. Ximi dya kjo pje nrri ra ts'apꞹji ma pjekjo o mbonꞹ.

#### PEZHE D'YECH'A YEJE (12)

Dya kjo soo pjekjo ra ma xipjiji kja in nzumꞹ, yo in nte̱'e̱ o jango na mimi nuyo nguechjene. Texe yo b'ezo o nrrizo soo ra mbosꞹjima.

#### PEZHE D'YECH'A A JÑI'I (13)

1. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra nzhodꞹ o ra jyⱥbⱥ in ngumꞹ jango nee angeze.

2. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra mbedye jango nee angeze, kja ra nzhogꞹ ma nee.

#### PEZHE D'YECH'A NZIYO (14)

1. Ma jod'ꞹji, texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra jyod'ꞹ kjo ra mbosꞹ, kja jñiñi jango ra nee.

2. Nudya nu mboxte, dya kjo soo ra nguatꞹ, ma d'a nte̱'e̱ pjekjo o ts'a, ngeje nu mamꞹ na ngumꞹ xoñi jomꞹ.

#### PEZHE D'YECH'A TS'ITS'CHA (15)

1. Texe b'ezo o nrrixo nesta d'a mejomꞹ.

2. Dya kjo soo k'ꞹ ra ngupꞹji nu mejomꞹ nu o juanꞹ, o ra nee ra mbot'ꞹpꞹ.

#### PEZHE D'YECH'A ÑANTO (16)

1. Ya b'ezo ñeje ye nrrixo, ma a ma te'eji, soo k'u ra chju̱ntꞹji in dya kjo so ra mamꞹ k'ꞹ iyo, ga kjaba ra mbesiji yo neeji, zo ra nguarꞹ nu chjuntꞹ.

2. Ngetrjo ma ra nee yo tr'ii nuyo ra chjunt'ꞹ soo k'ꞹ ra ts'ajima.

3. Nu chjuntꞹ ngeje nu nrra pjosꞹ nuyo jñiñi ngek'ua nesta k'ꞹ xira mbosꞹjidyayo.

#### PEZHE D'YECH'A YENCHO (17)

1. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra mbes'i na ts'ik'e jomꞹ o na punkjꞹ.

2. Dya kjo soo ra nrrenbiji in jomꞹ.

#### PEZHE D'YECH'A JÑINCHO (18)

Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra ngichi yo ra nee, k'ꞹ ra ma kja nits'imi nu ra juajnꞹ; ximi soo k'ꞹ ra pot'ꞹ nu in nits'imi o mizhokjimi, zo ri d'ats'e o ri kjuleji, pa ra jichiji, ra ts'aji ñeje ra jandaji.

#### PEZHE D'YECH'A NZHINCHO (19)

Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ mamꞹ yo k'inchi, nudyanu ximi pjosꞹ ngek'ua dya kjo pje ra xipji ma ra mamꞹ nuyo ngichi angeze nujua jango ra nee.

#### PEZHE DYOTE (20)

1. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra jumrꞹ ko yo dyaja e nte̱'e̱.

2. Dya kjo soo k'ꞹ ra nrrutr'ꞹ kja yo jmurꞹ.

#### PEZHE DYOTE D'AJA (21)

1. Texe b'ezo o nrixo soo k'ꞹ ra juajnꞹ nuyo in xota kja in jñiñi, ra ts'ase o ra o kjokjo ra nrrⱥgⱥ.

2. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ximi ra juanꞹji angeze ngek'ua ra ts'a e sota kja in jñiñi.

3. Nunu ra mamꞹ nu jñiñi ngejedyanu na kjuanꞹ, ngek'ua ga kjaba ma ra juanꞹji yo jmu, soo nu ra tsaji jango ga neeji angezeji.

#### PEZHE DUOTE YEJE (22)

Texe b'ezo o nrrixo nujua na mimi kja d'a jñiñi soo k'ꞹ ra mimi na jo'o, ga kjaba nu jñiñi jango o te'e, ximi nesta nu ra mbosꞹ angeze ngek'ua dya kjo ra chu̱nb'i ximi nesta ra unu b'epji, in ra jyⱥbⱥ e ngumꞹ jango ra ma eñe.

#### PEZHE DYOTE JÑI (23)

1. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra pepji, ximi soo nu ra juajnꞹ jango nee k'ꞹ ra pepji ngek'ua ra nrro na jo'o.

2. Texe b'ezo o nrrixo, dya nesta ra juanꞹji, ngek'ua ra ngontr'ꞹji yo merio.

3. Texe b'ezo o nrrixo yo pepji, nesta ra nrroji na jo'o, ga kjaba ra so'o ra unꞹ k'ꞹ ra zi'i yo in te̱'e̱, ximi ra mbosꞹ nu i jñiñi ma ra b'ezhi.

4. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra jmurꞹji jango na pepji ngek'ua ra pjendio yo nrra pjosꞹji.

#### PEZHE DYOTE NZIYO (24)

Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra soya, in ra ts'a nu ra nee, ximi ra pezheji yo zꞹnꞹ ma pepji kjana ra ngontr'ꞹji ma ra soya.

#### PEZHE DYOTE TS'ITS'CHA (25)

1. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra mimi na jo'o, nu nrra ra mbosꞹ yo in te̱'e̱, nu nesta ra dyⱥtr'ⱥ, nu ra ñoñꞹji, nu ra jye'e b'ito, nu in ngumꞹ ñeje texto yo nrra b'ezhi; ximi soo k'ꞹ ra mbosꞹji ma dya ri pepji, ma ri sodye, ma pjekjo ri so'o, ma ri d'ase, ma a ri pale o ma otrjo k'ꞹ ri ju̱'u̱ pa ra mimi.

2. Nuyo nana ñeje yo ts'itr'i ngeje yo nrra nesta k'ꞹ ra pjosꞹji. Texto yo kja ts'ilele nuyo sii in tara o iyo, ximi chjetrjoji kja yo dyaja.

#### PEZHE DYOTE ÑANTO (26)

1. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra xorꞹ. Nu xorꞹ dya ra ngontr'ujinu ma ngeje k'ꞹ kja pjꞹrꞹjitrjo. Nu xorꞹ ne pjꞹrꞹ ngeje nu na kjuana. Kjana yo dyaja ye a nojoji ri ts'a texeyoji; ma ra neji ra nguarꞹji nu xonpute o dyate ra chjetrjoji kja textoji ma a nrroji.

2. Nu xorꞹ ngeje nu kja n'ꞹ texe yo nte̱'e̱ ra jonteji ximi kja k'u ra mimi na jo'o nza kja kjuarmaji; ra ts'a nu k'inchi ñeje k'ꞹ dya ra chu'u yo jñiñi ñeje ra mimi na jo'o yo te̱'e̱ ye jñatrjoji ximi ra pjorꞹ yo kja nu ngumꞹ yo pjosꞹ texe ye jñiñi yo kⱥnkrⱥ a xese nu xoñijomꞹ.

3. Nuyo tara soo k'ꞹ ra juajnꞹ pjembe yo xorꞹ yo ra jichiji yo in chi'i.

#### PEZHE DYOTE YENCHO (27)

1. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra juajnꞹ yo nrra mamꞹ k'ꞹ ra mbos'ꞹ k'ꞹ ra mbara nuyo b'ꞹb'ꞹji kja jñiñi, ga kjaba na kjuana k'ꞹ ran teji.

2. Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra nrro merio o ra mbaraji ma dyopjꞹ e b'epji, nu dyopjꞹ angeze.

#### PEZHE DYOTE JÑINCHO (28)

Texe b'ezo o nrrixo soo k'ꞹ ra mamꞹ jango nee k'ꞹ ra mimi kja in jñiñi o kja xoñijomꞹ nzakja ga mamꞹ kja na xiskuamana.

#### PEZHE DYOTE NZHINCHO (29)

1. Texe b'ezo o nrrixo panrꞹ k'ꞹ nu in jñiñi ngeje nu nrra nesta ngek'ua ra mbesi yo nesta.

2. Nu nra nestaji nge k'ꞹ ra kjaji yomasi ri neeji, texe e nte̱'e̱ nesta k'ꞹ ra ts'a yo mamꞹ nu skuama ga kjanu ra mbarꞹ ja ga mimi in jango ga ne'e yo in dyojui ñeje ga jñanrrꞹ na jo'o texto yo jⱥrⱥ a xes'e nu xoñi jomꞹ.

3. Nudyayo nrra pjosꞹ ye nte̱'e̱ dya soo, k'ꞹ ra kjaji ma dya ri panrꞹji nu mamꞹ nu ngumꞹ nu pjosꞹ ye nte̱'e̱ yo kⱥnrⱥ a xese nu xoñi jomꞹ.

#### PEZHE JÑITE (30)

Nu xiskuamana so'o k'ꞹ ra ts'a texto yo jñiñi yo jⱥrⱥ a xese nu xoñijomꞹ o ye nte̱'e̱, ngek'ua ra soo ra ts'aji ye ts'ibepji nu ra mbosꞹ texe ye te̱'e̱ nza kja ga mamꞹ na xiskuamana.